گاهی اوقت یک ایده، مسیر طولانی را از یک جنبش اجتماعی تا صفحات قانون اساسی یک کشور طی میکند. فمینیسم اینترسکشنال یا «تقاطعگرا» یکی از این ایدههاست. این نگاه میگوید تبعیض علیه زنان، یک لایه ساده نیست؛ بلکه مثل تقاطع چند خیابان، میتواند از جنسیت، نژاد، قومیت یا طبقه اجتماعی همزمان نشأت بگیرد. مثلاً یک زن ممکن است هم به دلیل زن بودن و هم به دلیل تعلق به یک قومیت خاص، با موانع مضاعفی روبهرو شود.
جالب است که بدانید اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، همسو با روح این اندیشه حرکت میکند. اصول ۱۹ و ۲۰ قانون اساسی به صراحت تأکید میکنند که همه مردم ایران از هر قوم و قبیله از حقوق مساوی برخوردارند و همه اعم از زن و مرد به طور یکسان در پناه قانون هستند. این اصول، همانند نگاه تقاطعگرا، هیچ عاملی مانند نژاد، رنگ یا قومیت را مجوزی برای برتری یا محرومیت نمیدانند.
اصل ۲۱ نیز با تأکید ویژه بر حمایت از زنان، بهویژه در موقعیتهای خاص (مانند مادران، زنان بیسرپرست)، مکمل این دیدگاه است. اگرچه مبانی فلسفی حقوق زنان در اسلام و فمینیسم غربی متفاوت است، اما دغدغه مشترک آنها، احقاق حقوق زنان و مبارزه با تبعیضهای چندگانه است.
در یک نگاه: قانون اساسی ایران، با تکیه بر مبانی اسلامی و انقلابی، حمایت یکسان از تمام شهروندان را سرلوحه کار قرار داده و مسیر خود را در پاسداشت کرامت انسانی زنان، با افقی وسیع و فراگیر ترسیم کرده است.
